Bộ Giáo dục khẳng định tiếp tục duy trì kỳ thi tốt nghiệp THPT

HÀ NỘI – Bộ Giáo dục và Đào tạo khẳng định kỳ thi tốt nghiệp THPT cần tiếp tục được duy trì để đánh giá chuẩn đầu ra, bảo đảm tính khách quan của hệ thống giáo dục và đáp ứng các quy định của pháp luật.

Tối 25/7, Bộ Giáo dục và Đào tạo công bố quan điểm về kỳ thi tốt nghiệp THPT trước những tranh luận liên quan đến việc có nên bỏ kỳ thi này hay không. Theo Bộ, việc duy trì một kỳ thi chuẩn hóa ở cấp quốc gia vẫn cần thiết nhằm đánh giá chất lượng giáo dục phổ thông trên phạm vi cả nước, đồng thời tạo cơ sở dữ liệu tin cậy phục vụ công tác quản lý.

Bộ Giáo dục và Đào tạo cho biết, kể từ khi đổi mới kỳ thi tốt nghiệp THPT vào năm 2015, câu hỏi về sự cần thiết của một kỳ thi chuẩn hóa quốc gia đã nhiều lần được đặt ra. Trên cơ sở tham khảo ý kiến của nhiều chuyên gia, Bộ tiếp tục khẳng định kỳ thi này vẫn giữ vai trò quan trọng trong hệ thống giáo dục.

Theo Bộ, nếu không tổ chức kỳ thi, việc dạy và học ở một bộ phận giáo viên, học sinh có thể thiếu động lực, trong khi ngành giáo dục và xã hội cũng không có căn cứ khách quan để đánh giá chất lượng giáo dục phổ thông của từng địa phương cũng như trên phạm vi toàn quốc.

Bộ cho rằng không nên căn cứ vào thực tế tỷ lệ tốt nghiệp hằng năm vượt 99% để đặt vấn đề “thi làm gì”. Theo quan điểm của cơ quan quản lý, cũng như một dây chuyền sản xuất dù có tới 99% sản phẩm đạt chuẩn vẫn không thể loại bỏ khâu kiểm tra cuối cùng, giáo dục cũng cần duy trì bước đánh giá đầu ra để bảo đảm chất lượng.

“Việc phát hiện những bất thường trong kết quả thi ở một số địa phương cũng là kết quả của quá trình phân tích dữ liệu kỳ thi, cùng sự công khai, minh bạch dữ liệu đó – điều mà rất ít kỳ thi hiện nay làm được”, Bộ nhấn mạnh.

Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng cho biết việc duy trì kỳ thi còn nhằm đáp ứng yêu cầu của Nghị quyết 71 về đột phá phát triển giáo dục, thông qua một cơ chế đánh giá chuẩn đầu ra thống nhất, khách quan và đáng tin cậy trên toàn quốc.

“Việc tiếp tục duy trì kỳ thi tốt nghiệp THPT vừa phù hợp với chủ trương của Đảng, quy định của Luật”, Bộ kết luận.

Cơ quan này đồng thời khẳng định từ năm 2020, kỳ thi tốt nghiệp THPT không còn là kỳ thi “hai trong một”. Hiện nay, kỳ thi chủ yếu phục vụ việc xét công nhận tốt nghiệp và đánh giá mức độ đạt chuẩn của học sinh, còn quyền quyết định phương thức tuyển sinh thuộc về các cơ sở giáo dục đại học.

Mặc dù vậy, nhờ quy mô lớn, tính chuẩn hóa và khả năng so sánh cao, kết quả kỳ thi vẫn được nhiều trường đại học sử dụng làm một trong các căn cứ tuyển sinh. Những trường có đủ điều kiện vẫn có thể tổ chức kỳ thi riêng theo quyền tự chủ.

Theo số liệu của Bộ, năm 2025, khoảng 50,3% thí sinh trúng tuyển và nhập học đại học bằng điểm thi tốt nghiệp THPT; 29,2% trúng tuyển bằng học bạ, còn 16,3% được xét tuyển theo phương thức kết hợp điểm thi với các tiêu chí khác.

Trong thời gian tới, Bộ Giáo dục và Đào tạo dự kiến tiếp tục cải tiến kỳ thi thông qua việc chuẩn hóa ngân hàng câu hỏi, phân tích độ khó và độ tin cậy của đề thi. Trí tuệ nhân tạo sẽ được ứng dụng vào các khâu phân tích dữ liệu, đối sánh kết quả và phát hiện nhanh các dấu hiệu bất thường; đồng thời, những hành vi cố ý can thiệp vào kỳ thi sẽ bị xử lý với mức đủ sức răn đe.

Theo định hướng nghiên cứu, kỳ thi có thể được tổ chức thành nhiều đợt trong năm, thậm chí theo từng môn riêng hoặc một số bài thi tổng hợp. Song song với việc mở rộng quyền tự chủ tuyển sinh của các trường đại học, Bộ sẽ ban hành các chuẩn tối thiểu đối với kỳ thi độc lập nhằm bảo đảm tính tương đương, minh bạch, bảo mật dữ liệu và hạn chế tình trạng phát sinh quá nhiều phương thức tuyển sinh gây áp lực, tốn kém cho thí sinh cũng như toàn xã hội.

Minh Tuấn (tổng hợp)