Bệnh viện Đại học Y Dược, Đại học Quốc gia Hà Nội (cơ sở Linh Đàm) điều trị cho bé gái 14 tuổi bị gãy đầu trên xương cánh tay phải sau tai nạn xe đạp điện, giúp trẻ vận động tay sớm sau phẫu thuật.
- Thượng Đình mở hướng mới cho công nghiệp hỗ trợ Thái Nguyên
- Chặt keo, trồng sầu riêng, nông dân Raglai thu tiền tỷ
- Ngư dân An Giang trôi dạt 4 ngày, được Hải quân cứu sống giữa biển
Bệnh nhi Đ.H.A. nhập viện trong tình trạng đau nhiều, sưng nề, biến dạng vùng vai phải và gần như không thể vận động cánh tay sau tai nạn. Kết quả X-quang xác định xương cánh tay phải bị gãy ở đầu trên và di lệch nhiều, trong khi gia đình lo ngại việc phẫu thuật mở có thể để lại sẹo và ảnh hưởng đến quá trình phát triển xương của trẻ.
Theo thông tin từ bệnh viện tối 20/8, Đ.H.A. được Khoa Chấn thương chỉnh hình và Y học thể thao tiếp nhận sau khi gặp tai nạn xe đạp điện. Trước đó, bệnh nhi đã được thăm khám tại một cơ sở y tế khác và được tư vấn phẫu thuật mổ mở với đường rạch da dài.
Ở tuổi 14, hệ xương của trẻ vẫn tiếp tục phát triển nên gia đình muốn tìm phương án hạn chế tổn thương mô mềm và những ảnh hưởng không cần thiết đến quá trình phát triển của xương. Đây cũng là yếu tố được ê-kíp điều trị cân nhắc khi lựa chọn phương pháp can thiệp cho bệnh nhi.
TS.BS Nguyễn Huy Phương, Trưởng khoa Chấn thương chỉnh hình và Y học thể thao, trực tiếp thăm khám và điều trị cho trẻ, cho biết việc xử trí gãy xương ở trẻ em và trẻ vị thành niên có những yêu cầu khác so với người trưởng thành. Sụn tăng trưởng ở hai đầu xương dài vẫn giữ vai trò quan trọng trong quá trình phát triển, vì vậy điều trị cần vừa đưa ổ gãy về vị trí phù hợp, vừa hạn chế tổn thương mô mềm, màng xương và hệ thống mạch máu nuôi xương.
Sau khi đánh giá mức độ di lệch cùng đặc điểm đường gãy, các bác sĩ lựa chọn nắn chỉnh kín và kết hợp xương bằng đinh nội tủy đàn hồi ESIN, cụ thể là đinh Metaizeau, dưới sự hỗ trợ của hệ thống X-quang tăng sáng C-arm. Phương pháp này không yêu cầu mở trực tiếp ổ gãy mà cho phép bác sĩ kiểm soát quá trình nắn chỉnh và cố định xương qua hình ảnh X-quang liên tục.
Hai đường rạch da nhỏ, mỗi đường khoảng 5mm, được tạo tại vùng đầu dưới xương cánh tay để đưa hai đinh đàn hồi vào trong ống tủy. Dưới sự kiểm soát của C-arm, bác sĩ nắn chỉnh ổ gãy, phục hồi trục xương rồi đưa đinh lên vùng đầu trên xương cánh tay nhằm duy trì vị trí đã được chỉnh.

(Ảnh minh họa: TNM)
Ca phẫu thuật kéo dài khoảng 60 phút. Kết quả X-quang sau mổ cho thấy ổ gãy được nắn chỉnh tốt, trục xương phục hồi và hai đinh nội tủy giữ ổ gãy ở vị trí phù hợp.
“Chúng tôi không phải mở và bóc tách trực tiếp ổ gãy, nhờ đó có thể hạn chế tổn thương mô mềm, bảo tồn màng xương và nguồn cấp máu quanh ổ gãy – những yếu tố quan trọng đối với quá trình liền xương ở trẻ. Quá trình đặt đinh được kiểm soát dưới C-arm nhằm hạn chế ảnh hưởng đến vùng sụn tăng trưởng”, bác sĩ Phương giải thích.
Sau phẫu thuật, tình trạng của bệnh nhi tiến triển thuận lợi, mức độ đau giảm và trẻ được hướng dẫn tập vận động phù hợp. Đến ngày thứ 3, bé gái đã có thể chủ động vận động cánh tay phải, hai vai cân đối và hai vết mổ nhỏ tiến triển tốt.
Khả năng vận động sớm là tín hiệu thuận lợi, nhưng kết quả này chưa đồng nghĩa quá trình điều trị đã kết thúc. Bệnh nhi vẫn cần được tái khám định kỳ, chụp X-quang để theo dõi sự liền xương, duy trì kết quả nắn chỉnh và đánh giá sự phát triển của đầu trên xương cánh tay.
Các bác sĩ lưu ý, không phải mọi trường hợp gãy đầu trên xương cánh tay ở trẻ đều cần phẫu thuật và phương pháp đóng đinh nội tủy đàn hồi cũng không phù hợp với tất cả bệnh nhi. Việc lựa chọn cách điều trị phải căn cứ vào tuổi, mức độ di lệch, hình thái đường gãy, tình trạng sụn tăng trưởng, tổn thương phần mềm và khả năng nắn chỉnh ổ gãy.
Với những trường hợp có chỉ định phù hợp, nắn chỉnh kín kết hợp cố định ít xâm lấn có thể hạn chế bóc tách mô mềm và bảo tồn môi trường sinh học quanh ổ gãy. Phương pháp này đồng thời giúp giảm kích thước sẹo mổ và tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình phục hồi.
Từ trường hợp của Đ.H.A., các bác sĩ khuyến cáo phụ huynh cần chú ý đến an toàn khi trẻ sử dụng xe đạp điện, trong đó có việc trang bị kỹ năng điều khiển phương tiện, đội mũ bảo hiểm và tuân thủ quy định về an toàn giao thông. Khi trẻ gặp tai nạn và xuất hiện đau nhiều, sưng, biến dạng hoặc mất khả năng vận động tay chân, phụ huynh không nên tự nắn chỉnh mà cần cố định tạm thời chi bị thương và đưa trẻ sớm đến cơ sở y tế có chuyên khoa chấn thương chỉnh hình.
Nguyên Hương (tổng hợp)
