Hiện tượng “cháy não” vì lạm dụng trí tuệ nhân tạo tại công sở

Nghiên cứu mới cho thấy việc lạm dụng các công cụ trí tuệ nhân tạo đang khiến nhiều nhân viên văn phòng rơi vào tình trạng quá tải và mệt mỏi về tinh thần nghiêm trọng.

Tình trạng quá tải công việc và hiện tượng cháy não vì công nghệ

Nghiên cứu năm 2026 của Boston Consulting Group cho thấy nhân viên đang mệt mỏi vì phải liên tục giám sát AI. Việc kiểm soát các công cụ thông minh khiến mức độ căng thẳng tinh thần của họ gia tăng nhanh chóng. Theo chuyên gia Julie Bedard, con người dường như đang chạm tới giới hạn năng lực của bộ não. Mọi thứ diễn ra quá nhanh khiến nhân viên không còn đủ khả năng nhận thức để xử lý dữ liệu.

Nghiên cứu từ Đại học California cũng chỉ ra nghịch lý về hiệu suất của trí tuệ nhân tạo. Khi tận dụng được lợi thế từ công nghệ, nhân viên lại phải đảm nhận nhiều đầu việc hơn. Chính khối lượng công việc tăng thêm này làm gia tăng nguy cơ quá tải đối với mỗi cá nhân. Người lao động nỗ lực làm việc nhanh hơn nhưng vô tình rơi vào bẫy của sự bận rộn.

Khái niệm “cháy não vì AI” đã chính thức xuất hiện để mô tả sự kiệt sức về trí tuệ. Thay vì nghỉ ngơi giữa các nhiệm vụ, nhân viên văn phòng lại miệt mài viết thêm các câu lệnh. Việc thiếu thời gian hồi phục cần thiết làm giảm hiệu quả lao động của con người về lâu dài. Các chuyên gia cảnh báo rằng sự mất cân bằng này sẽ gây hại cho sức khỏe tâm thần.

Hiệu quả làm việc thực tế còn phụ thuộc vào số lượng công cụ công nghệ đang được áp dụng. Những người sử dụng tối đa ba công cụ thường báo cáo rằng năng suất lao động được cải thiện. Ngược lại, hiệu quả sẽ giảm đáng kể ở những người sử dụng từ bốn hệ thống trở lên. Việc giám sát quá nhiều nguồn thông tin cùng lúc thực sự là một thử thách rất lớn.

Sự suy giảm tập trung và những tác động tiêu cực tới hiệu suất

Báo cáo của phần mềm ActivTrak nhấn mạnh rằng AI không giúp tiết kiệm thời gian như dự báo. Phân tích dữ liệu thực tế cho thấy thời gian dành cho các nhiệm vụ công việc đã tăng. Cụ thể, thời lượng lao động thực tế ghi nhận mức tăng trưởng từ 27% đến 346%. Trí tuệ nhân tạo rõ ràng không làm giảm đi tổng khối lượng công việc của nhân viên.

Thời gian dành cho các công việc lặp lại như trả lời email đã tăng thêm 104%. Hoạt động trò chuyện và nhắn tin trao đổi công việc cũng tăng vọt ở mức 145%. Việc sử dụng các công cụ quản lý khiến nhân viên tiêu tốn thêm 94% quỹ thời gian của mình. Nhân viên hiện đang phải dành ít thời gian hơn cho những nhiệm vụ mang tính phức tạp.

Để hoàn thành khối lượng việc khổng lồ, nhiều người buộc phải hy sinh thời gian suy nghĩ sâu. Đây là điều mà các lãnh đạo công nghệ từng kỳ vọng AI sẽ giúp cải thiện tốt hơn. Thời lượng trung bình của một phiên làm việc tập trung hiện nay đã sụt giảm mất 9%. Tổng số giờ làm việc không bị gián đoạn cũng liên tục giảm trong suốt ba năm qua.

Đến năm 2025, tỷ lệ nhân viên thực sự “vào guồng” làm việc chỉ còn ở mức 60%. Xu hướng này cho thấy AI đang khiến nhân viên phải đa nhiệm nhiều hơn mức cần thiết. Mặc dù kỹ năng công nghệ có thể mang lại mức thu nhập cao hơn cho ứng viên. Tuy nhiên, cái giá phải trả cho sự quá tải về tinh thần là điều cần lưu ý.

Theo: Báo Dân trí