Các chuyên gia cảnh báo tình trạng kháng kháng sinh có thể gây 10 triệu ca tử vong mỗi năm vào 2050, được nêu tại hội thảo khoa học diễn ra tại Việt Nam.
- Đau lòng lễ tang hai vợ chồng bị lũ cuốn trôi khi chở con chạy lũ
- EU hỗ trợ Việt Nam 850.000 euro khắc phục hậu quả bão lũ
- Tin giả vùng lũ lan tràn: Hành vi trục lợi vô nhân tính
Các chuyên gia chia sẻ tại chương trình.( Ảnh : Chụp màn hình VnExpress )
Thực trạng báo động từ cảnh báo của chuyên gia
Tại hội thảo Đề kháng kháng sinh và chiến lược điều trị nhiễm trùng đa chuyên khoa do Hội Hô hấp Việt Nam phối hợp cùng GSK tổ chức, các chuyên gia cho biết kháng kháng sinh đang trở thành mối đe dọa toàn cầu. Nếu không có biện pháp ngăn chặn, tình trạng này có thể gây ít nhất 10 triệu ca tử vong mỗi năm vào năm 2050, tương đương con số tử vong do ung thư.
Đại diện tổ chức y tế quốc tế cho rằng Việt Nam thuộc nhóm quốc gia đối mặt nguy cơ cao về đề kháng thuốc. Nguyên nhân chính xuất phát từ việc người dân sử dụng kháng sinh tùy tiện, không theo hướng dẫn hoặc dùng sai phác đồ, kéo dài nhiều năm. Điều này khiến hiệu quả điều trị giảm mạnh và đẩy hệ thống y tế vào thách thức ngày càng lớn.
GS.TS.BS Ngô Quý Châu, Chủ tịch Hội Hô hấp Việt Nam, nhấn mạnh quản lý kháng thuốc đòi hỏi cách tiếp cận toàn diện. Ba lĩnh vực sử dụng kháng sinh nhiều nhất gồm hô hấp, tai mũi họng và nhi khoa, cần chiến lược thống nhất dựa trên dữ liệu vi sinh cập nhật tại bệnh viện, đồng thời tăng cường đào tạo cho nhân viên y tế.
“Những hành động này góp phần làm cho thuốc kháng sinh dần mất hiệu lực”, PGS.TS Nguyễn Thị Xuyên, nguyên Thứ trưởng Y tế, Chủ tịch Tổng hội Y học Việt Nam, cảnh báo tại hội thảo về kháng kháng sinh (AMR) ngày 18/11.
Theo ước tính của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), từ năm 2020 đến 2023, Việt Nam có gần 300.000 ca tử vong do kháng kháng sinh. Tình trạng này xảy ra khi vi khuẩn, virus, nấm và ký sinh trùng biến đổi, không còn phản ứng với các loại thuốc vốn được tạo ra để tiêu diệt chúng. Hậu quả là người bệnh ốm nặng hơn, thời gian điều trị kéo dài, chi phí tốn kém và nguy cơ tử vong tăng cao.
Gánh nặng trong nhi khoa và kháng thuốc gia tăng
Thực tế tại Bệnh viện Nhi Trung ương cho thấy các bệnh lý hô hấp luôn đứng đầu về tỷ lệ nhập viện, đặc biệt tăng mạnh giai đoạn 2020 đến 2024. PGS.TS.BS Trần Minh Điển, Giám đốc bệnh viện, cho biết những vi khuẩn gây viêm phổi cộng đồng ở trẻ như Haemophilus influenzae, phế cầu khuẩn và Moraxella catarrhalis đang kháng đa số kháng sinh phổ biến.
Theo ông, chiến lược quản lý kháng sinh trong nhi khoa cần dựa trên khung phân loại của WHO, đồng thời yêu cầu bác sĩ xác định chính xác nguyên nhân bệnh trước khi kê đơn. Việc lạm dụng thuốc trong điều trị nhiễm virus là một trong những nguyên nhân chính khiến kháng thuốc tăng nhanh.
Tại chương trình, các chuyên gia cũng chia sẻ dữ liệu cho thấy mức độ nhạy thuốc của nhiều chủng vi khuẩn đang giảm đáng kể. Đây là yếu tố khiến việc điều trị trở nên khó khăn, tăng nguy cơ biến chứng và tử vong, đặc biệt ở trẻ nhỏ – nhóm dễ tổn thương nhất trước bệnh lý nhiễm khuẩn hô hấp.
Người lớn cũng đối mặt nguy cơ cao
Không chỉ trẻ em, bệnh lý tai mũi họng và viêm phổi cộng đồng ở người trưởng thành cũng gia tăng mạnh, dẫn đến nhiều ca nhập viện. Nhóm người cao tuổi có bệnh nền càng dễ bị vi khuẩn đề kháng tấn công, khiến thời gian điều trị dài hơn và tỷ lệ tử vong cao hơn.
Các dữ liệu ghi nhận phế cầu khuẩn gây bệnh đường hô hấp đang giảm nhạy với nhiều kháng sinh thông dụng, tạo ra thách thức lớn cho các cơ sở y tế. Điều này khiến bác sĩ phải thay đổi phác đồ và theo dõi chặt chẽ hơn để đảm bảo hiệu quả điều trị.
PGS.TS.Dược sĩ Nguyễn Hoàng Anh, Giám đốc Trung tâm Quốc gia về Thông tin thuốc và Theo dõi phản ứng có hại của thuốc, nhấn mạnh vai trò quan trọng của dược sĩ cộng đồng. Theo ông, đây là lực lượng đầu tiên giúp người dân dùng thuốc đúng, tuân thủ liệu trình và nhận biết nguy cơ kháng thuốc. Ông cho rằng chỉ khi có sự phối hợp đa chuyên khoa và nâng cao nhận thức cộng đồng, hiệu quả của kháng sinh – vũ khí quan trọng nhất trong điều trị nhiễm trùng – mới được bảo vệ.
Hành động để không bị đẩy vào kỷ nguyên hậu kháng sinh
Các chuyên gia tại hội thảo kêu gọi sự chung tay của toàn hệ thống y tế. Việc cập nhật hướng dẫn điều trị, thống nhất phác đồ, tăng cường xét nghiệm vi sinh, giáo dục cộng đồng và củng cố vai trò của dược sĩ được xem là nền tảng để giảm áp lực kháng thuốc.
Tình trạng kháng kháng sinh không chỉ là vấn đề của riêng một bệnh viện hay một lĩnh vực mà là thách thức quốc gia. Nếu không hành động kịp thời, nhân loại có thể đối mặt kỷ nguyên mà những ca nhiễm trùng thông thường lại có nguy cơ gây tử vong cao.
Theo: VNExpress
