Mô hình nhân văn giúp nhiều bạn trẻ tránh xa vi phạm pháp luật

NGHỆ AN – Công an các xã Đô Lương, Nam Đàn cùng chính quyền, gia đình và nhà trường triển khai nhiều mô hình giáo dục, cảm hóa thanh, thiếu niên, giúp nhiều trường hợp thay đổi nhận thức và ổn định cuộc sống.

Những cách làm này được triển khai tại nhiều địa phương ở Nghệ An nhằm phòng ngừa vi phạm pháp luật từ sớm, thay vì chỉ xử lý khi sự việc đã xảy ra. Qua sự phối hợp giữa lực lượng Công an với gia đình, nhà trường và các đoàn thể, nhiều thanh, thiếu niên có nguy cơ vi phạm đã quay lại học tập, có việc làm và từng bước hướng đến tương lai tích cực.

Thực tế tại Nghệ An cho thấy phần lớn thanh, thiếu niên vi phạm pháp luật đều từng trải qua giai đoạn thiếu sự quản lý, định hướng từ gia đình hoặc chịu tác động tiêu cực từ môi trường xã hội và không gian mạng. Vì vậy, nhiều Công an cấp xã đã chuyển hướng sang phương thức chủ động phát hiện sớm, đồng hành, giáo dục và hỗ trợ thay đổi nhận thức ngay từ cơ sở.

Tại xã Đô Lương, công tác rà soát những trường hợp có nguy cơ vi phạm được duy trì thường xuyên, đồng thời phân công cán bộ trực tiếp theo dõi từng trường hợp. Ngoài việc nắm tình hình học tập, việc làm và các mối quan hệ xã hội, lực lượng Công an còn thường xuyên gặp gỡ, trao đổi để tháo gỡ khó khăn về tâm lý và định hướng lối sống cho các em.

Một trường hợp điển hình là em T.Đ.A. (sinh năm 2009), từng bỏ học, rời quê đi làm rồi tham gia các nhóm tụ tập, cổ vũ và đua xe trái phép. Sau nhiều lần Công an xã kiên trì liên hệ, phối hợp với gia đình vận động, em đã trở về địa phương, theo học hệ trung cấp nghề sửa chữa ô tô và tham gia nhóm giao hàng để có thêm thu nhập.

Theo Thượng úy Nguyễn Đức Đại, cán bộ Tổ Cảnh sát phòng, chống tội phạm Công an xã Đô Lương, thời gian đầu việc tiếp cận gặp nhiều khó khăn khi em thường né tránh, không nghe điện thoại. Chính sự kiên trì tạo dựng niềm tin thay vì chỉ nhắc nhở hay xử lý hành chính đã giúp nam thanh niên thay đổi tích cực và vẫn duy trì liên lạc với cán bộ Công an để được định hướng khi cần.

Cán bộ công an trao đổi, định hướng và giáo dục thanh thiếu niên tại địa phương. (Ảnh minh họa: TNM)

Thực tế triển khai cho thấy nhiều thanh, thiếu niên chỉ cần được lắng nghe, tạo điều kiện sửa sai là có thể thay đổi cuộc sống theo hướng tích cực. Cùng với đó, mô hình nhóm giao hàng dành cho thanh niên địa phương cũng góp phần tạo việc làm, hạn chế nguy cơ tụ tập và bị lôi kéo vào các hành vi vi phạm.

Tại xã Nam Đàn, sau khi xử lý các trường hợp vi phạm theo đúng quy định, lực lượng Công an tiếp tục phối hợp với gia đình và nhà trường theo dõi quá trình học tập, rèn luyện của các em. Cách làm này đã mang lại nhiều kết quả tích cực.

Điển hình là em T.V.C. (sinh năm 2008), từng bị đưa vào diện quản lý sau khi tham gia mua bán, tàng trữ pháo nổ trái phép dịp Tết năm 2026. Sau quá trình được Công an, gia đình và nhà trường đồng hành, em vừa đạt 26 điểm trong kỳ thi tốt nghiệp THPT và có nhiều cơ hội xét tuyển vào các trường đại học tốp đầu.

Theo lực lượng Công an cơ sở, sự phát triển của mạng xã hội khiến nhiều nhóm thanh, thiếu niên dễ dàng tập hợp để đua xe hoặc gây rối trật tự công cộng. Không ít trường hợp vi phạm xuất phát từ tâm lý đám đông hoặc bị kích động trên môi trường mạng, đòi hỏi công tác phòng ngừa phải được thực hiện ngay từ cơ sở.

Lực lượng công an rà soát, quản lý các trường hợp có nguy cơ để hỗ trợ phòng ngừa vi phạm pháp luật. (Ảnh minh họa: TNM)

Thực hiện Kế hoạch số 782/KH-CAT-PV01, Công an xã Nam Đàn đã lập hồ sơ quản lý theo từng nhóm đối tượng, thường xuyên cập nhật diễn biến và phối hợp chặt chẽ với các lực lượng liên quan. Một trong những giải pháp phát huy hiệu quả là duy trì việc kiểm tra, gặp gỡ các trường hợp có nguy cơ cao vào buổi tối hoặc dịp cuối tuần để tuyên truyền pháp luật, tổ chức lao động công ích, viết cam kết không tái phạm và định hướng học tập, sinh hoạt.

Thiếu tá Nguyễn Viết Thanh, Phó Trưởng Công an xã Nam Đàn cho rằng chính sách pháp luật hiện nay tạo nhiều cơ hội để người chưa thành niên sửa chữa sai lầm và tái hòa nhập cộng đồng. Tuy nhiên, để đạt hiệu quả, cần có sự đồng hành thường xuyên của gia đình, nhà trường cùng chính quyền địa phương trong việc giúp các em nhận thức rõ hậu quả của hành vi vi phạm.

Nhiều địa phương tại Nghệ An cũng tăng cường các hoạt động giáo dục pháp luật, văn hóa, thể thao, hướng nghiệp và xây dựng các mô hình tạo việc làm nhằm tạo môi trường lành mạnh cho thanh, thiếu niên. Đây được xem là giải pháp lâu dài giúp các em phát huy năng lực, hạn chế tiếp xúc với những yếu tố tiêu cực.

Theo Thượng úy Nguyễn Đức Đại, sau thời gian triển khai các giải pháp giáo dục và cảm hóa, số thanh, thiếu niên thuộc diện quản lý tại xã Đô Lương đã giảm từ 72 xuống còn 50 trường hợp. Nhiều em trở lại trường học, theo học nghề hoặc có việc làm ổn định, một số còn đạt kết quả học tập tốt sau quá trình được hỗ trợ.

Sau gần một năm thực hiện mô hình “3 cùng với thanh, thiếu niên” gồm cùng quan tâm, cùng cảm hóa, cùng vươn lên, Công an tỉnh Nghệ An phối hợp với Tỉnh đoàn Nghệ An ghi nhận nhiều chuyển biến tích cực trong công tác phòng ngừa. Kết quả này cho thấy việc kết hợp giữa giáo dục, quản lý và tạo cơ hội phát triển đang góp phần xây dựng môi trường xã hội an toàn, nhân văn và bền vững.

Nguyễn Liên (tổng hợp)