Bên bờ sông Kôn trù phú, làng rau Thuận Nghĩa (xã Tây Sơn, Gia Lai) vẫn lặng lẽ gìn giữ những ngôi nhà cổ hàng trăm năm tuổi, mang đậm kiến trúc truyền thống và gia phong của vùng đất Võ Bình Định xưa.
Làng rau Thuận Nghĩa bình yên bên dòng sông Kôn phù sa
Nằm dọc theo bờ sông Kôn thuộc xã Tây Sơn, tỉnh Gia Lai, làng rau truyền thống Thuận Nghĩa hiện lên với vẻ đẹp yên ả, trầm mặc và đậm chất hoài cổ. Hàng trăm cổng ngõ, những ngôi nhà mái ngói đỏ sẫm màu thời gian tạo nên không gian làng quê đặc trưng hiếm thấy giữa nhịp sống hiện đại.
Từ thuở khai hoang, lập làng, các thế hệ cư dân nơi đây đã dựng nhà bên hàng cau, lũy tre, vườn chuối, gắn bó bền chặt với dòng sông Kôn màu mỡ. Những ngôi nhà cổ không chỉ là chốn ở, mà còn là ký ức sống động về một làng quê thuần Việt, nơi nếp sống gia đình và gia phong được gìn giữ qua nhiều thế hệ.
Theo ghi nhận, làng rau Thuận Nghĩa hiện còn hơn 10 ngôi nhà cổ có tuổi đời hàng trăm năm, trong đó có những căn đã tồn tại hơn 300 năm, trở thành dấu tích quý giá của lịch sử vùng đất Võ.
Kiến trúc nhà cổ miền Trung giữ nguyên cốt cách xưa
Điểm dễ nhận thấy ở các ngôi nhà cổ bên bờ sông Kôn Gia Lai là kiến trúc truyền thống miền Trung với kiểu nhà gỗ ba gian, hai chái, mái lợp ngói âm dương. Toàn bộ kết cấu bên trong được làm từ các loại gỗ quý, do ông bà xưa chọn lựa kỹ lưỡng để đảm bảo độ bền trước khí hậu khắc nghiệt.
Đặc biệt, bộ khung nhà được liên kết hoàn toàn bằng kỹ thuật mộng gỗ thủ công tinh xảo, không sử dụng đinh sắt, tạo nên sự vững chãi hiếm có. Qua hàng trăm năm mưa nắng, những ngôi nhà vẫn giữ được hình dáng và kết cấu gần như nguyên vẹn.
Không gian thờ tự ở gian giữa luôn được đặt ở vị trí trang trọng nhất, với hoành phi, câu đối sơn son thếp vàng đã phai màu theo năm tháng nhưng vẫn toát lên vẻ uy nghiêm, linh thiêng. Sắc gỗ sẫm màu tạo nên vẻ đẹp trầm mặc, mà các công trình bê tông hiện đại khó có thể thay thế.
Nhà cổ Thuận Nghĩa trở thành di sản chung của cộng đồng
Theo ông Quách Thanh Tâm, chủ một trong những ngôi nhà cổ tiêu biểu của dòng họ Quách, trải qua nhiều thế hệ, các ngôi nhà chủ yếu chỉ sửa chữa phần mái để chống dột, còn kết cấu và cách bày trí bên trong vẫn được giữ nguyên.
“Phần mái có thể sửa, nhưng cốt cách bên trong là di sản của ông bà, con cháu tuyệt đối không được thay đổi”, ông Tâm chia sẻ. Ngày nay, những ngôi nhà cổ ở Thuận Nghĩa không chỉ là tài sản của từng gia đình, mà còn được xem là di sản chung của cộng đồng.
Khi mô hình du lịch cộng đồng gắn với làng rau Thuận Nghĩa được hình thành, các ngôi nhà cổ trở thành điểm nhấn đặc biệt, kết nối sản xuất nông nghiệp với trải nghiệm văn hóa, lịch sử, góp phần bảo tồn giá trị truyền thống giữa dòng chảy phát triển.
Theo: VTC News
