Tổng thống Donald Trump vừa quyết định dừng chiến dịch hộ tống tại Hormuz chỉ sau một ngày triển khai. Động thái này nhằm giảm căng thẳng quân sự và tạo dư địa cho các cuộc đàm phán ngoại giao quan trọng với Iran trong thời gian tới.
- Rủi ro từ thói quen ăn phở kèm quẩy giòn
- Cứu hộ đuối nước: Hiểm họa từ dòng xoáy ngầm tại các bãi tắm Đà Nẵng
- Giá xăng dầu ngày 4/5: Dầu thế giới giảm, thị trường trong nước chờ kỳ điều hành mới
Toan tính ngoại giao và nỗ lực giảm nhiệt căng thẳng quân sự vùng Vịnh
Tối 5/5, Tổng thống Donald Trump thông báo dừng Dự án Tự do tại eo biển Hormuz. Quyết định này đưa ra chỉ sau một ngày triển khai chiến dịch dẫn đường cho tàu thuyền. Ông Trump muốn xem xét khả năng ký kết một thỏa thuận mới với phía Iran. Trước đó, các cuộc đụng độ hỏa lực vào ngày 4/5 đã làm gia tăng căng thẳng tại khu vực. Mỹ tuyên bố tấn công xuồng cao tốc, trong khi Iran bị cáo buộc tập kích tàu hàng. Những diễn biến này khiến vùng Vịnh tiếp tục bất ổn.
Theo giới phân tích, quyết định này là nhượng bộ chiến thuật nhằm mở đường cho đối thoại. Bước đi này giúp giảm rủi ro đối đầu ngoài ý muốn giữa hai phía. Cây viết Stephen Collinson của CNN nhận định cánh cửa ngoại giao với Iran vẫn chưa hoàn toàn khép lại. Việc Mỹ tạm dừng các hoạt động quân sự mang tính tấn công có thể giúp các quan chức ôn hòa trở lại đàm phán. Cách tiếp cận này phản ánh phong cách đẩy áp lực tối đa rồi bất ngờ để ngỏ cửa đối thoại của ông Trump.
Hiện tại, Washington và Tehran dường như đang nỗ lực khôi phục lại động lực ngoại giao. Trước đó, các cuộc thảo luận tại Pakistan hồi tháng 4 đã rơi vào bế tắc. Tuy nhiên, hiệu quả thực tế vẫn cần thời gian kiểm chứng vì Iran vẫn giữ quan điểm cứng rắn về hạt nhân. Diễn biến tiếp theo phụ thuộc vào việc lãnh đạo hai nước có sẵn sàng tạo lối thoát giữ thể diện hay không. Các tàu thương mại và hàng nghìn thủy thủ vẫn đang chờ đợi sự ổn định thực sự tại tuyến đường này.
Rủi ro quân sự thực tế và thách thức an toàn hàng hải lâu dài
Thực tế cho thấy Mỹ khó duy trì chiến dịch hộ tống lâu dài tại khu vực. Theo chuyên gia Jennifer Gavito, việc vô hiệu hóa hoàn toàn năng lực quân sự của Iran là rất khó khăn. Iran sở hữu các bệ phóng tên lửa cơ động giấu trong hệ thống hầm ngầm ven núi. Ngoài ra, máy bay không người lái và xuồng cao tốc cũng là mối đe dọa thường trực trên mặt biển. Hải quân Mỹ có thể phá hủy mục tiêu cố định nhưng khó đối phó với các loại vũ khí cơ động này.
Nguy cơ từ khoảng 5.000 thủy lôi của Iran có thể biến nhiệm vụ bảo vệ tàu hàng thành cuộc chơi tiêu hao. Hiện tại, Mỹ chỉ có khoảng 12 khu trục hạm tại khu vực, quá ít so với lưu lượng tàu qua lại hàng ngày. Chỉ cần một sai lầm nhỏ trong tính toán tại Hormuz, xung đột có thể nhanh chóng leo thang thành chiến tranh. Khoảng cách giữa quy mô nhiệm vụ và năng lực triển khai thực tế là thách thức lớn đối với Washington. Mỹ cũng khó có thể bảo đảm an toàn tuyệt đối cho mọi phương tiện.
Dù dừng chiến dịch hộ tống, Washington khẳng định vẫn duy trì lệnh phong tỏa cảng biển. Điều này khiến kinh tế Iran chịu áp lực nặng nề do không thể xuất khẩu dầu mỏ. Giới chuyên gia cảnh báo rằng những gián đoạn nguồn cung năng lượng đang tái định hình dòng chảy thương mại toàn cầu. Ngay cả khi an ninh được lập lại, lưu lượng tàu thuyền qua Hormuz sẽ cần rất nhiều thời gian để phục hồi. Một kịch bản tích cực là sức ép quân sự sẽ tạo đòn bẩy cho một thỏa thuận an ninh bền vững.
Theo: VnExpress
