Ngày 12/12, xã Đồng Phúc, tỉnh Thái Nguyên tổ chức Lễ công bố Quyết định và đón nhận Bằng công nhận 12 cây chè shan tuyết là cây Di sản Việt Nam, ghi nhận giá trị sinh học, lịch sử và văn hóa của quần thể chè cổ thụ vùng núi Bằng Phúc.
- Thót tim khoảnh khắc thanh niên rơi xuyên mái nhà ở Bắc Ninh
- Bắt giữ nghi phạm gây án mạng tại thôn Đồng Trữ khi đang tìm đường trốn khỏi Hà Nội
- Cô dâu trúng vé số độc đắc ngay ngày cưới, clip gây “bão” mạng xã hội
Quần thể chè shan tuyết cổ thụ mang giá trị sinh học đặc biệt
12 cây chè shan tuyết được công nhận lần này thuộc các hộ dân tại ba thôn Phiêng Phung, Nà Bay và Bản Chang. Cụ thể gồm 5 cây của hộ ông Lý Văn Tịnh, 4 cây của hộ ông Mùng Văn Thời, 2 cây của hộ ông Đặng Văn Chuổng và 1 cây của hộ ông Triệu Văn Dựng. Đây đều là những cây chè cổ thụ sinh trưởng tự nhiên, còn giữ được dáng vẻ nguyên bản của giống chè shan tuyết bản địa.
Theo kết quả nghiên cứu giai đoạn 2024–2025 của Viện Khoa học Kỹ thuật Nông lâm nghiệp miền núi phía Bắc, quần thể chè shan tuyết tại Đồng Phúc có tuổi trung bình khoảng 97 năm. Nhiều cây đã vượt mốc 100 năm tuổi. Chiều cao trung bình đạt 5,3 mét, đường kính gốc trung bình 19,2 cm. Hệ rễ, tán cây và thảm thực vật xung quanh tạo nên một hệ sinh thái ổn định, đặc trưng cho vùng núi cao Bằng Phúc.
Hiện toàn xã Đồng Phúc ghi nhận khoảng 740 cây chè shan tuyết cổ thụ phân bố tại 7 thôn. Đây được xem là một trong những quần thể chè shan tuyết còn bảo tồn tốt nguồn gen quý hiếm của khu vực Việt Bắc.
Điều kiện tự nhiên hiếm có và vai trò của vùng chè Đồng Phúc
Xã Đồng Phúc có hơn 5.000 ha diện tích tự nhiên, trong đó khoảng 316 ha chè đang cho thu hoạch. Khu vực này nằm ở độ cao trên 1.200 mét so với mực nước biển, khí hậu mát mẻ quanh năm, độ ẩm cao và biên độ nhiệt thấp. Những yếu tố này tạo điều kiện lý tưởng cho cây chè shan tuyết sinh trưởng chậm, tích lũy hương vị và dưỡng chất đặc trưng.
Các chuyên gia đánh giá, chè shan tuyết Đồng Phúc có đặc điểm búp dày, phủ tuyết trắng, hương thơm tự nhiên và hậu vị sâu. Đây là những yếu tố làm nên giá trị khác biệt của chè shan tuyết cổ thụ so với các giống chè trồng đại trà.
Việc bảo tồn quần thể chè cổ thụ không chỉ mang ý nghĩa sinh học mà còn góp phần gìn giữ tri thức canh tác truyền thống của đồng bào địa phương. Nhiều gia đình tại Đồng Phúc vẫn duy trì phương thức chăm sóc chè dựa vào tự nhiên, hạn chế can thiệp hóa học, phù hợp với xu hướng nông nghiệp bền vững hiện nay.
Cơ sở để phát triển kinh tế bền vững gắn với di sản
Phát biểu tại buổi lễ, Chủ tịch UBND xã Đồng Phúc Triệu Quang Hùng khẳng định việc 12 cây chè shan tuyết được công nhận cây Di sản Việt Nam là dấu mốc quan trọng đối với địa phương. Sự kiện này góp phần khẳng định giá trị sinh học, văn hóa và lịch sử hình thành của giống chè đặc hữu.
Theo định hướng của địa phương, việc công nhận cây di sản là nền tảng để Đồng Phúc đẩy mạnh bảo tồn thiên nhiên gắn với phát triển kinh tế bền vững. Trọng tâm là phát triển du lịch sinh thái, du lịch trải nghiệm và các sản phẩm OCOP từ chè shan tuyết.
Ngay sau lễ công bố, toàn bộ cây di sản đã được gắn biển nhận diện và tích hợp mã QR. Người dân và du khách có thể dễ dàng tiếp cận thông tin về tuổi cây, nguồn gốc và giá trị khoa học. Đây được xem là bước đi quan trọng trong quá trình số hóa quần thể chè cổ thụ.
Hướng mở cho du lịch sinh thái và thương hiệu chè Thái Nguyên
UBND xã Đồng Phúc cho biết, thời gian tới địa phương sẽ tiếp tục rà soát, lập hồ sơ cho các cây chè shan tuyết cổ thụ còn lại. Song song với đó là mở rộng vùng nguyên liệu chè hữu cơ, phát triển các dòng trà chất lượng cao gắn với câu chuyện di sản.
Các tuyến du lịch sinh thái dự kiến hình thành tại các thôn Phiêng Phung, Nà Bay và Bản Chang. Du khách có thể tham quan cây chè di sản, trải nghiệm hái chè, sao chè và tìm hiểu văn hóa bản địa. Đây là hướng đi phù hợp trong bối cảnh du lịch xanh, du lịch trải nghiệm đang được quan tâm.
Lễ công bố và gắn biển cây Di sản Việt Nam được xem là bước khởi đầu quan trọng. Sự kiện góp phần làm phong phú thêm bản đồ chè đặc sản Thái Nguyên, đồng thời mở ra cơ hội để giá trị chè shan tuyết Đồng Phúc lan tỏa rộng hơn trên thị trường trong nước và quốc tế.
Theo: Thái Nguyên
