Nguồn dược liệu trong nước chưa đáp ứng đủ nhu cầu sản xuất

PGS.TS Nguyễn Tuấn Hưng, Viện trưởng Viện Đông y Việt Nam, cho rằng nguồn cây thuốc phong phú chưa giúp ngành dược liệu trong nước đáp ứng nhu cầu sử dụng, khi sản lượng nội địa mới đạt 25-30% nhu cầu.

Tại tọa đàm “Phát triển dược liệu sạch khởi nguồn giá trị y học cổ truyền từ nông nghiệp bền vững” do Viện Đông y Việt Nam tổ chức ngày 4/9, PGS.TS Nguyễn Tuấn Hưng nhận định hoạt động nuôi trồng, sản xuất và tiêu thụ dược liệu vẫn còn nhiều điểm nghẽn. Dược sĩ Ngô Mạnh Trí, cố vấn Viện Đông y Việt Nam, cho biết nhu cầu dược liệu của Việt Nam vào khoảng 60.000-80.000 tấn mỗi năm, trong khi nguồn cung trong nước chỉ đáp ứng 25-30%.

Theo PGS.TS Nguyễn Tuấn Hưng, một trong những vấn đề đáng lưu ý là sản phẩm dược liệu sau thu hoạch chưa tìm được đầu ra ổn định, khiến công sức sản xuất bị lãng phí. “Có hợp tác xã thu hoạch hàng trăm tấn dược liệu nhưng không bán được vì thiếu đầu ra, phải bỏ mặc thành cỏ, rất lãng phí”, ông Hưng dẫn chứng.

Thực trạng này diễn ra trong bối cảnh phần lớn dược liệu trong nước mới dừng ở khâu sơ chế thô, nên giá trị gia tăng còn thấp. Dược sĩ Ngô Mạnh Trí đồng thời cảnh báo việc khai thác quá mức, thu hái tận diệt đang làm suy kiệt nhiều nguồn gen dược liệu quý.

Ở phía sản xuất, đại diện các hợp tác xã cho biết vùng trồng hiện vẫn nhỏ lẻ, chi phí cao và thiếu sự liên kết giữa các khu vực, qua đó gây khó khăn cho việc áp dụng công nghệ cao. Số vùng trồng đạt tiêu chuẩn GACP-WHO còn hạn chế, trong khi mối liên kết giữa Nhà nước, nhà khoa học, doanh nghiệp và nhà nông chưa đủ chặt chẽ.

Những hạn chế về vùng nguyên liệu và đầu ra khiến ngành dược liệu chưa khai thác hết lợi thế từ nguồn cây thuốc phong phú trong nước. Trong khi đó, nhu cầu đối với thảo dược và các sản phẩm có nguồn gốc tự nhiên trên thị trường thế giới đang tăng mạnh.

Từ thực tế trên, các chuyên gia kiến nghị cơ quan quản lý tiếp tục hoàn thiện thể chế, xây dựng tiêu chuẩn quốc gia cho dược liệu và thúc đẩy ứng dụng công nghệ sinh học, chuyển đổi số. Cùng với đó, việc kiểm soát dược liệu nhập khẩu theo đường tiểu ngạch, không rõ nguồn gốc cần được tăng cường, đồng thời chú trọng bảo tồn nguồn gen quý và nâng cao năng lực cạnh tranh cho dược liệu Việt Nam.

Minh Tuấn (tổng hợp)