BẮC NINH – Hơn 25 năm gắn bó với y tế dự phòng, Thầy thuốc Ưu tú, Tiến sĩ, bác sĩ Dương Thị Hiển đã bền bỉ nghiên cứu, cải tiến kỹ thuật và góp phần nâng cao năng lực xét nghiệm phục vụ công tác phòng, chống bệnh tật.
- Thanh Mai huy động người dân xây dựng địa bàn không ma túy
- Điều gì xảy ra với cơ thể khi bạn uống nước chanh mỗi ngày?
- Người đàn ông ngồi xe lăn cần giúp đỡ để tiếp tục chữa bệnh
Sinh năm 1976, chị hiện là Trưởng Khoa Vi sinh – Sinh hóa – Huyết học, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Bắc Ninh. Từ những ngày đầu bước vào nghề đến khi trở thành tác giả của nhiều đề tài khoa học, hành trình ấy được nối dài bằng sự kiên trì và thói quen tự học.
Sinh ra và lớn lên ở vùng quê Yên Thế giàu truyền thống, Dương Thị Hiển sớm quan tâm đến những kiến thức về sức khỏe. Một lần bị rắn cắn, những điều từng đọc trong sách đã giúp chị chủ động xử lý tình huống, để rồi những câu hỏi về bệnh tật và cách con người ứng phó với chúng ngày càng trở nên gần gũi.
Năm 1999, chị tốt nghiệp ngành Bác sĩ đa khoa, Trường Đại học Y Thái Nguyên. Ban đầu, chị mong muốn làm công tác lâm sàng, nhưng hoàn cảnh tuyển dụng nhân lực y tế thời điểm đó đã đưa chị đến với lĩnh vực y tế dự phòng.
Công việc mới mở ra những câu hỏi khác với dự định ban đầu. Thay vì chỉ tập trung vào người bệnh, chị tìm hiểu căn nguyên bệnh tật, nguy cơ lây lan và cách phát hiện sớm để ngăn chặn dịch bệnh. Từ đó, nghiên cứu khoa học và công việc xét nghiệm dần trở thành hướng đi gắn bó lâu dài.
Trong phòng xét nghiệm, mỗi mẫu bệnh phẩm đều đòi hỏi sự cẩn trọng. Bác sĩ Hiển chia sẻ: “Một kết quả xét nghiệm chính xác không chỉ phụ thuộc vào máy móc. Đó là kết quả của cả quy trình nghiêm ngặt, từ lấy mẫu, bảo quản, thực hiện xét nghiệm đến kiểm soát sau xét nghiệm. Chỉ cần một mắt xích không bảo đảm, kết quả cuối cùng có thể bị ảnh hưởng. Do đó, dù thiết bị hiện đại đến đâu, người làm chuyên môn vẫn là yếu tố quyết định bởi phải thực sự hiểu, làm chủ và vận hành được kỹ thuật”.
Nhiều năm làm việc, chị tham gia khẳng định, kiểm chứng các bệnh truyền nhiễm như sốt xuất huyết, sởi, cúm, viêm não virus và Covid-19. Trong giai đoạn dịch Covid-19 căng thẳng, khi thiếu môi trường bảo quản virus, chị chủ động nghiên cứu, nâng công suất pha chế thành công môi trường bảo quản, giúp tiết kiệm chi phí và đáp ứng nhanh yêu cầu phòng, chống dịch.
Những sáng kiến đi từ thực tiễn
Nghiên cứu của bác sĩ Hiển không chỉ xuất phát từ những yêu cầu trước mắt. Chị từng dành nhiều tâm huyết tìm hiểu căn nguyên virus gây hội chứng não cấp, phân tích thông tin và số liệu trong 17 năm liên tục tại tỉnh Bắc Giang (cũ). Nguồn dữ liệu này trở thành nền tảng cho luận án Tiến sĩ mà chị nghiên cứu, tổng hợp trong giai đoạn 2021-2023, góp phần nâng cao năng lực xét nghiệm và cung cấp thêm cơ sở cho công tác giám sát, phòng bệnh.
Con đường nghiên cứu không phải lúc nào cũng có lời giải ngay từ đầu. Bác sĩ Hiển tâm sự: “Không phải lúc nào nghiên cứu cũng mang lại câu trả lời ngay. Có những vấn đề phải đọc rất nhiều, thử thêm, kiểm chứng rồi làm đi, làm lại. Nếu không đủ kiên trì thì rất dễ bỏ cuộc”.
Từ năm 2016 đến 2024, chị làm chủ nhiệm 12 đề tài, sáng kiến kỹ thuật cấp cơ sở và làm thư ký 2 đề tài cấp tỉnh. Những đóng góp ấy được ghi nhận bằng 4 Bằng Lao động sáng tạo của Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam và 3 lần đoạt giải tại các cuộc thi sáng tạo kỹ thuật toàn quốc.
Đến nay, Tiến sĩ Hiển đã công bố 19 bài báo khoa học trong nước và quốc tế. Với chị, giải thưởng là sự ghi nhận, nhưng giá trị của một nghiên cứu phải được nhìn từ khả năng giải quyết những vấn đề cụ thể của ngành y tế, địa phương và hiệu quả đối với sức khỏe cộng đồng.
Quan điểm ấy được thể hiện qua việc đưa nhiều kỹ thuật xét nghiệm vào ứng dụng thực tế, trong đó có sinh học phân tử, miễn dịch, LC-MS/MS, ICP-MS và AAS. Những kỹ thuật này góp phần nâng cao năng lực xét nghiệm, đồng thời từng bước cải thiện công tác quản lý chất lượng tại phòng xét nghiệm.
Làm khoa học đòi hỏi sự kiên trì, trong khi người phụ nữ còn phải sắp xếp công việc chuyên môn và trách nhiệm gia đình. Bác sĩ Hiển chọn cách tranh thủ thời gian học tập, tự tìm tài liệu và tích lũy kinh nghiệm từ công việc, kể cả khi phải bắt đầu lại với những vấn đề mới.
Chị không coi việc học hỏi liên tục là thành tích riêng biệt. Đó là yêu cầu tự nhiên của nghề nghiệp, bởi kỹ thuật có thể thay đổi và phương pháp đang phù hợp hôm nay vẫn cần điều chỉnh khi thực tiễn khác đi. Người làm chuyên môn phải tiếp tục cập nhật kiến thức để theo kịp những thay đổi ấy.
Năm 2020, Tiến sĩ, bác sĩ Dương Thị Hiển được phong tặng danh hiệu Thầy thuốc Ưu tú. Năm 2025, chị được Chủ tịch nước tặng thưởng Huân chương Lao động hạng Ba, ghi nhận những nỗ lực trong công tác chuyên môn, nghiên cứu khoa học và đóng góp cho ngành Y tế.
Phía sau những danh hiệu và công trình khoa học là quá trình làm nghề được vun đắp qua từng ngày. Với bác sĩ Hiển, điều quan trọng vẫn là giữ sự nghiêm túc trong mỗi khâu chuyên môn, tiếp tục học hỏi và tìm cách đưa kết quả nghiên cứu vào thực tế, góp phần nâng cao hiệu quả chăm sóc sức khỏe và phòng bệnh cho người dân.
Nguyên Hương (tổng hợp)
