HÀ NỘI – Nhiều chuyên gia giáo dục đưa ra các quan điểm khác nhau về việc có nên tách kỳ thi tốt nghiệp THPT và kỳ thi tuyển sinh đại học, đồng thời đề xuất những phương án nhằm bảo đảm hiệu quả đánh giá và tuyển chọn thí sinh.
- Làng người già Bà Nguyệt bao dung mở rộng để đáp ứng nhu cầu bảo trợ
- Lần đầu Mỹ dùng vũ lực chặn tàu chở dầu phá phong tỏa cảng Iran
- Bụi công trường vành đai 2 bủa vây cửa ngõ phía Nam Hải Phòng
Kỳ thi THPT quốc gia từ năm 2015 đến nay đã nhiều lần điều chỉnh về mô hình tổ chức và mục tiêu sử dụng kết quả, vừa phục vụ công nhận tốt nghiệp vừa hỗ trợ tuyển sinh đại học. Những thay đổi này tiếp tục làm dấy lên tranh luận về việc một kỳ thi có thể đáp ứng đồng thời hai mục tiêu hay không.
Theo ông Đào Tuấn Đạt, Trưởng Ban điều hành Trường THPT Anhxtanh (Hà Nội), việc tách hai kỳ thi có cơ sở từ sự khác biệt về mục tiêu. Ông cho rằng kỳ thi tốt nghiệp nhằm đánh giá mức độ hoàn thành chương trình phổ thông nên đề thi cần có độ khó trung bình, trong khi tuyển sinh đại học đòi hỏi đề thi có khả năng phân hóa cao để lựa chọn người học phù hợp.
Vị chuyên gia phân tích nếu đề thi thiên về xét tốt nghiệp thì sẽ thiếu khả năng phân loại thí sinh, còn nếu tập trung phục vụ tuyển sinh đại học thì khó phản ánh đầy đủ kết quả dạy và học ở bậc phổ thông. Vì vậy, ông nhận định hai mục tiêu này khó có thể được đáp ứng trọn vẹn bằng một đề thi duy nhất.
Từ thực tế đó, ông Đào Tuấn Đạt đề xuất không nên duy trì quá nhiều kỳ thi riêng do các trường đại học tổ chức vì thiếu chuẩn chung, phát sinh chi phí và chất lượng chưa đồng đều. Thay vào đó, Bộ GD&ĐT nên tổ chức một kỳ thi để cấp chứng chỉ quốc gia, còn các trường đại học chủ động xây dựng tiêu chí xét tuyển và ưu tiên sử dụng kết quả chứng chỉ này.
Đồng quan điểm, TS. Nguyễn Thị Kim Phụng, nguyên Vụ trưởng Vụ Giáo dục Đại học (Bộ GD&ĐT), cho rằng kỳ thi tốt nghiệp phổ thông nên được tổ chức theo hướng nhẹ nhàng hơn, trong khi tuyển sinh đại học cần dựa vào các kỳ thi phân loại chung do những trung tâm khảo thí độc lập thực hiện.
Một trưởng ban đào tạo của trường đại học lớn tại Hà Nội cũng nhận định đề thi rất khó đáp ứng đồng thời hai yêu cầu là xét tốt nghiệp và tuyển sinh. Ông dẫn ví dụ đề thi Toán năm nay có khoảng một nửa số câu hỏi phù hợp để đa số thí sinh đạt điều kiện tốt nghiệp, còn phần còn lại chưa đủ khả năng phân loại hiệu quả phục vụ tuyển sinh đại học.
Chuyên gia này cũng cho rằng việc giao toàn bộ công tác tổ chức kỳ thi quan trọng cho địa phương khiến dư luận đặt ra yêu cầu cao hơn về tính liêm chính và bảo đảm công bằng. Theo đó, ông đề xuất kỳ thi tốt nghiệp vẫn do địa phương thực hiện, còn kỳ thi phục vụ tuyển sinh đại học nên do Bộ GD&ĐT chủ trì, đồng thời tiếp tục duy trì một số kỳ thi quy mô quốc gia do các trường đại học lớn tổ chức.
Ở chiều ngược lại, TS. Lê Viết Khuyến, nguyên Phó Vụ trưởng Vụ Giáo dục Đại học (Bộ GD&ĐT), không đồng tình với việc tách hai kỳ thi. Ông cho rằng nếu thực hiện theo hướng này sẽ là quay trở lại mô hình của nhiều thập niên trước và việc thay đổi liên tục sẽ dẫn đến tình trạng “đẽo cày giữa đường”.
Theo TS. Lê Viết Khuyến, kỳ thi tốt nghiệp phổ thông vẫn nên là kỳ thi quốc gia thống nhất do Bộ GD&ĐT ra đề và chỉ đạo, còn địa phương chịu trách nhiệm tổ chức thực hiện. Ông nhấn mạnh mọi thay đổi cần đặt lợi ích của người học lên hàng đầu, hạn chế phát sinh thêm nhiều kỳ thi gây tốn kém.
Dẫn kinh nghiệm của Hoa Kỳ, chuyên gia cho biết hoạt động tuyển sinh đại học trong nhiều năm chủ yếu dựa trên kết quả các kỳ thi SAT và ACT do các trung tâm khảo thí độc lập tổ chức. Trên cơ sở đó, các trường đại học xây dựng tiêu chí tuyển sinh riêng, phù hợp với tinh thần của Nghị quyết 29-NQ/TW và Luật Giáo dục đại học, vừa bảo đảm quyền tự chủ của cơ sở đào tạo, vừa hướng tới lợi ích của người học.
Minh Tuấn (tổng hợp)
