Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng khốc liệt, trường học thích ứng thiên tai trở thành nhu cầu cấp thiết để bảo đảm an toàn cho học sinh, giảm thiểu thiệt hại và duy trì hoạt động giáo dục ổn định. Nhiều chuyên gia cho rằng đã đến lúc Việt Nam cần một chiến lược đầu tư bài bản, dài hạn cho mô hình này.
- Dat Bike “được lòng” người Việt trong cuộc đua chuyển đổi từ xe xăng sang xe điện
- Áp lực vô hình khi làm dâu trong gia đình giàu có
- Lãi suất tăng mạnh, ngân hàng nào gửi tiền có lợi nhất tháng 12?
Nhu cầu cấp thiết của trường học an toàn
Việt Nam là một trong những quốc gia chịu tác động nặng nề nhất của biến đổi khí hậu, với bão mạnh, lũ quét, sạt lở ngày càng khó lường. Trường học — nơi tập trung hàng chục triệu học sinh, giáo viên — đang trở thành điểm chịu rủi ro lớn nếu thiếu cơ sở hạ tầng an toàn.
Nhiều khu vực miền núi, ven biển vẫn tồn tại các ngôi trường cũ kỹ, xuống cấp, chưa được thiết kế để chống chịu thiên tai. Việc này không chỉ gây mất an toàn mà còn làm gián đoạn học tập hằng năm khi bão lũ đi qua. Các chuyên gia cảnh báo rằng nếu không có chiến lược đầu tư đồng bộ, những rủi ro này sẽ tiếp tục gia tăng.
Những tiêu chuẩn bắt buộc của trường học thích ứng thiên tai
Để xây dựng một trường học thực sự thích ứng thiên tai, bài toán không chỉ nằm ở xây dựng kiên cố mà phải triển khai đồng bộ nhiều yếu tố:Hạ tầng an toàn: vị trí phù hợp, móng chắc, hệ thống thoát nước tốt, vật liệu bền, chống chịu bão lũ.
Kế hoạch quản lý rủi ro: mỗi trường cần có phương án cảnh báo sớm, sơ tán, đảm bảo thông tin liên lạc và quy trình cứu hộ rõ ràng
.Giáo dục kỹ năng ứng phó: học sinh phải được trang bị kiến thức cơ bản về thiên tai, kỹ năng sơ tán, thoát hiểm và sinh tồn khi có sự cố.
Chính sách đầu tư dài hạn: tránh đầu tư manh mún; cần chiến lược quốc gia với ưu tiên cho vùng có nguy cơ cao.
Nhiều tổ chức giáo dục và khoa học trong nước đề xuất lồng ghép hoạt động diễn tập định kỳ, mô phỏng tình huống thực tế để học sinh thành thạo kỹ năng ứng phó. Việc này sẽ biến kiến thức từ “lý thuyết” thành phản xạ tự nhiên khi có thiên tai.
Khoảng trống trong thực tiễn và yêu cầu về một chiến lược quốc gia
Hiện nay, dù đã có nhiều chương trình tuyên truyền về phòng chống thiên tai, việc triển khai trong trường học vẫn chưa đồng đều. Nhiều địa phương chưa đủ nguồn lực để xây dựng trường học đạt chuẩn an toàn, trong khi kế hoạch phòng ngừa rủi ro thiên tai trong nhà trường còn thiếu bài bản.Một số nghiên cứu giáo dục chỉ ra rằng học sinh dù được học nội dung liên quan nhưng chưa có cơ hội thực hành, dẫn tới việc thiếu kỹ năng thực tế. Điều này cho thấy chiến lược thích ứng thiên tai phải đi từ giáo dục, cơ sở vật chất đến quản lý, thay vì chỉ tập trung vào một khâu đơn lẻ.
Trong bối cảnh thiên tai ngày càng khó lường, một chiến lược đầu tư quốc gia — có lộ trình rõ ràng, có tiêu chuẩn chung và ưu tiên cho vùng dễ bị tổn thương — là giải pháp mang tính nền tảng. Đây không chỉ là đầu tư cho hiện tại mà còn là bảo đảm tương lai của hệ thống giáo dục Việt Nam.
Trường học thích ứng thiên tai: Đầu tư cho an toàn và phát triển bền vững
Một trường học an toàn không chỉ giúp bảo vệ học sinh và giáo viên mà còn giúp cộng đồng có nơi trú ẩn khi khẩn cấp. Khi được đầu tư đúng hướng, mô hình này giúp giảm chi phí sửa chữa sau thiên tai, bảo đảm quyền học tập liên tục và xây dựng ý thức phòng ngừa trong toàn xã hội.
Việc phát triển trường học thích ứng thiên tai không chỉ là trách nhiệm của ngành giáo dục mà còn cần sự chung tay của chính quyền địa phương, chuyên gia, cộng đồng và các tổ chức quốc tế. Đây là hướng đi bền vững giúp Việt Nam thích nghi tốt hơn trước thách thức khí hậu trong nhiều thập kỷ tới.
Theo: Dân Trí
