Từ những đoàn tàu chở chiến lược đến bao cuộc chia ly, đoàn tụ, Ga Lưu Xá đã ghi dấu một thời hào hùng của Thái Nguyên, để hôm nay dù đổi thay, hơi ấm nghĩa tình vẫn còn nguyên nơi sân ga cũ.
- Mưa lũ gây 52 người chết và mất tích, thiệt hại kinh tế hơn 3.000 tỷ đồng
- Mưa lũ làm 52 người chết và mất tích, thiệt hại hơn 3.000 tỷ đồng
- Dồn lực cứu dân Đắk Lắk ở tâm lũ phía Đông đang bị cô lập nghiêm trọng
Hơi thở một thời mở đường cho Khu công nghiệp Gang Thép
Cùng với sự ra đời của Khu công nghiệp Gang Thép năm 1959, tuyến đường sắt Đông Anh – Quán Triều và Ga Lưu Xá được xây dựng trong niềm vui và kỳ vọng. Ngày 11/7/1959, nhân dân Thái Nguyên đón chuyến tàu đầu tiên thông tuyến, mở ra nhịp phát triển mới cho vùng đất thép.
Ông Phạm Văn Tấn, nguyên Cung trưởng cung đường Lưu Xá, gắn bó từ năm 1965, vẫn nhớ từng chi tiết của nhà ga. Ga đặt trên nhiều quả đồi rậm rạp ngày trước, có 11 đường ray, 3 đường ke, 24 bộ ghi. Khu hóa trường có 5 đường ke B1 đến B5, chia theo khu lương thực và khu quân sự. Ngoài ra còn hai trạm cấp nước – một dùng máy, một dùng đường ống. Tất cả tạo nên một đầu mối giao thông quan trọng của vùng công nghiệp trọng điểm.
Nhắc đến Ga Lưu Xá là phải nhắc hai tuyến đường sắt đặc biệt: Lưu Xá – Mỏ sắt Trại Cau và Kép – Lưu Xá, thuộc nhóm hiếm hoi ở Việt Nam có khổ đường ray 1435 mm. Từ mục tiêu phục vụ ngành Gang Thép, Ga Lưu Xá dần đảm nhiệm thêm vận tải hành khách, trở thành huyết mạch giao thông của phía Bắc.
Thời chiến khốc liệt và bản lĩnh kiên cường trên sân ga
Trong chiến tranh phá hoại, từ 1965 đến 1967, ga Lưu Xá liên tục bị máy bay Mỹ đánh phá. Ngày 29/4/1966, trận bom đầu tiên trúng vào phía Nam ga, cắt đứt ba đường ray. Từ đó đến đầu 1968, bom đạn trút xuống không ngừng.
Ông Phạm Văn Tấn vẫn nhớ rõ khẩu hiệu sống còn của anh em hỏa xa: qua sông không cầu, chạy tàu không ga. Họ bám ga, bám tàu, bám từng đoạn ray để giữ vững mạch máu giao thông. Tinh thần địch phá ta sửa ta đi đã khiến những chuyến tàu chiến lược tiếp tục lăn bánh, bất chấp gian khó. Đó là những năm tháng mà nghị lực và tình người được thử thách đến tận cùng.
Ngày 13/5/1968, khi Hội nghị Paris khai mạc phiên họp đầu tiên, Mỹ ngừng ném bom. Ba năm sau, ga được xây mới và đón chuyến tàu từ Hà Nội lên Thái Nguyên trong niềm tự hào. Lời Chủ tịch Doanh Hằng trong lễ đón tàu vẫn được truyền lại: Ga Lưu Xá và tuyến đường sắt Đông Anh – Quán Triều đã làm thay đổi diện mạo thành phố Thái Nguyên.
Những ký ức không thể phai trên sân ga năm tháng
Những người từng sống, từng chiến đấu ở Ga Lưu Xá vẫn giữ trong lòng những dấu ấn không thể quên. Bà Trần Thị Vi, người gắn bó tuổi trẻ với ga, xúc động khi nhắc về những đoàn thanh niên nhập ngũ, những chuyến tàu chở xe tăng, hàng hóa chi viện cho miền Nam.
Khoảnh khắc bi hùng nhất là đêm 24/12/1972, khi 60 người con của Đại đội Thanh niên xung phong 915 hy sinh tại ga. Mảnh đất nhỏ ấy đã chứng kiến sự hy sinh lớn lao của một thế hệ.
Với những thế hệ sau, Ga Lưu Xá là âm thanh của những đoàn tàu chở pháo, chở xe tăng ngược lên biên giới năm 1979. Là tiếng còi vang vọng giữa chiều hè, mang theo bao kỷ niệm của vùng đất thép.
Ngày nay đổi thay, nhưng tình người vẫn đầy ở sân ga cũ
Một chiều trở lại Ga Lưu Xá, giữa những đổi thay của thành phố, vẫn còn cảm giác quen thuộc rất khó diễn tả. Sân ga có thể khác xưa, nhưng hơi ấm của những người từng sống – từng làm – từng hy sinh nơi đây vẫn như còn lẩn khuất trong từng mét ray.
Dẫu thời gian cuốn đi nhiều thứ, Ga Lưu Xá vẫn là biểu tượng của nghị lực, nghĩa tình và ký ức. Nơi ấy từng nâng bước những chuyến tàu thời gian, và hôm nay vẫn giữ lại sự ấm áp của con người Thái Nguyên – kiên cường mà thuỷ chung, giản dị mà giàu tình nghĩa.
