PGS.TS Nguyễn Lân Hiếu: Quản trị bệnh viện không thể “sao chép – áp dụng” máy móc

Quản trị y tế hiện đại đòi hỏi sự cân bằng tinh tế giữa lợi ích của người bệnh và nhân viên y tế cùng bài toán tài chính để giữ vững giá trị nhân văn của ngành.

Quản trị bệnh viện cần sự may đo phù hợp thay vì sao chép máy móc

Quản trị trong lĩnh vực y tế không thể thực hiện theo kiểu sao chép và áp dụng một cách cơ học từ các mô hình sẵn có. Mỗi bệnh viện dù là công hay tư và ở tuyến Trung ương hay cơ sở đều có bối cảnh cùng những áp lực riêng biệt. Việc mang nguyên một mô hình chuẩn quốc tế áp vào đôi khi sẽ gây ra tình trạng không tương thích với thực tế địa phương. Quản trị thực chất là quá trình “may đo” để hệ thống vận hành thuận tiện và vừa vặn nhất với đặc thù của từng nơi.

Nếu ban lãnh đạo chỉ tập trung vào việc vận hành trơn tru như tăng doanh thu hay làm đầy giường bệnh thì hệ thống rất dễ đi lệch hướng. Các bệnh viện cần trả lời được câu hỏi về tầm nhìn dài hạn trong vòng 5 đến 10 năm tới là phát triển theo chiều sâu hay mở rộng quy mô. Nếu không có định hướng rõ ràng thì y tế dễ tự trôi về phía dễ kiếm tiền và bỏ qua tính khoa học cùng nhân văn. Đây chính là thách thức lớn nhất trong việc vận hành các cơ sở y tế hiện nay.

Một hệ thống quản trị tốt không phải là chọn đứng về một phía mà phải thiết kế để các bên cùng tồn tại hài hòa. Lợi ích của người bệnh và nhân viên y tế cùng tài chính bệnh viện thường có xu hướng đối nghịch nhau trên thực tế. Ví dụ như việc tối đa hóa doanh thu có thể dẫn đến tình trạng lạm dụng các chỉ định cận lâm sàng không cần thiết. Ngược lại nếu quá ưu tiên trải nghiệm bệnh nhân mà thiếu sự quan tâm đúng mức sẽ đẩy nhân viên vào trạng thái kiệt sức.

Chú trọng đo lường kết quả điều trị và thiết kế lại cơ chế thanh toán

Vấn đề cốt lõi của mọi hệ thống y tế vẫn là con người đi kèm với các cơ chế phân quyền rõ ràng và minh bạch dữ liệu. Một hệ thống phản biện nội bộ là nơi cần thiết để những ý kiến đóng góp thẳng thắn không bị loại bỏ. Việc quản trị nhân sự không nên dừng lại ở việc bổ nhiệm mà phải là một vòng khép kín từ đánh giá đến trả công xứng đáng. Các vị trí lãnh đạo cần được đo lường bằng kết quả điều trị và tỷ lệ biến chứng thay vì chỉ nhìn vào số ca bệnh.

Kiểm soát trong y tế thường bị nhầm lẫn và đồng nhất với các báo cáo về tài chính và cân đối thu chi hằng ngày. Những con số tài chính đẹp trên báo cáo có thể che lấp đi sự suy yếu bên trong nếu không nhìn vào dữ liệu lâm sàng. Các chỉ số như tỷ lệ nhiễm khuẩn và tái nhập viện trong vòng 30 ngày cần được đo lường thường xuyên. Nếu không theo dõi thời gian nằm viện trung bình và các sai sót chuyên môn thì nghĩa là hệ thống đang chấp nhận bị mù mờ.

Thay đổi cách trả tiền là một yếu tố quyết định để cải cách hệ thống y tế từ gốc rễ hiện nay. Việc trả tiền theo dịch vụ thường kích thích hệ thống thực hiện nhiều dịch vụ hơn mức cần thiết. Ngược lại thì cơ chế trả theo đầu người hoặc theo gói bệnh sẽ buộc các bệnh viện phải tối ưu hóa hiệu quả điều trị. Bên cạnh quy trình chuẩn thì sự liêm chính của những người trong cuộc vẫn là yếu tố quyết định tất cả mọi kết quả.

Quản trị hệ thống y tế không phải là viết thêm các quy định rườm rà mà là giữ cho hệ thống không đi lệch lạc. Cần tập trung vào việc đo lại kết quả thực tế thay vì chỉ đo số lượng dịch vụ đã thực hiện. Thiết kế lại cơ chế trả tiền sẽ giúp giảm thiểu các động cơ làm sai của nhân viên trong quá trình điều trị. Trách nhiệm của các vị trí quản lý trung gian cần được siết chặt vì đây là nơi quyết định hành vi hằng ngày của toàn hệ thống.

Theo: Báo Dân trí