BSCK2 Nguyễn Ngọc Thao cảnh báo: ung thư tiêu hóa tại Việt Nam đang gia tăng mạnh mẽ do lối sống hiện đại, di truyền và việc tầm soát chưa đủ. Trong hội thảo tại TP. HCM ngày 4/10, ông chỉ ra vì sao người Việt mắc ung thư dạ dày, đại trực tràng ngày càng nhiều, trẻ hóa — và cách phát hiện sớm bằng nội soi và công nghệ AI.
- Tâm trí con người mạnh hơn bạn nghĩ – Khoa học về năng lượng ý niệm
- Khảo sát sạt lở tại xã D’ran Lâm Đồng
- Tin giả vùng lũ: Sự nhẫn tâm núp dưới vỏ bọc tương tác
Nguyên nhân gia tăng ung thư tiêu hóa
Theo bác sĩ Thao, mức tăng ung thư dạ dày và đại trực tràng tại Việt Nam bắt nguồn từ nhiều thói quen sinh hoạt không lành mạnh. Ông chỉ ra việc tiêu thụ nhiều thức ăn nhanh, thực phẩm chế biến sẵn, thịt đỏ, cùng các món nhiều muối, chua, nướng hoặc xông khói là một trong những thủ phạm chính.
- Nội soi giúp phát hiện sớm các tổn thương đường tiêu hóa (Ảnh: Chụp màn hình Dân Trí)
Ngoài ra, lạm dụng rượu bia, thuốc lá và thiếu vận động cũng tạo điều kiện cho các tế bào ung thư phát triển.
Yếu tố di truyền và tiền sử bệnh lý mạn tính như viêm loét dạ dày, polyp đại tràng cũng được nhấn mạnh là nguy cơ quan trọng.
Vai trò tầm soát định kỳ và công nghệ mới
Để phát hiện sớm tổn thương tiền ung thư hoặc ung thư giai đoạn sớm, bác sĩ Thao khuyến nghị nhóm nguy cơ nên thực hiện nội soi 2–3 năm/lần
TS.BS Hồ Đăng Quý Dũng – Chủ tịch Liên chi hội Nội soi Tiêu hóa Việt Nam – nhấn mạnh tầm quan trọng của nội soi trong chẩn đoán. Ông cũng lưu ý rằng tỷ lệ bỏ sót tổn thương khi soi vẫn còn cao (có thể đến 20–30%) dù tuân thủ quy trình.
Vì vậy, công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) đang được áp dụng như “con mắt thứ hai”: có khả năng phát hiện polyp, tổn thương tiền ung thư với độ nhạy cao, hỗ trợ cả phân loại u tuyến, tổn thương ác tính và cải thiện chất lượng nội soi
Thực tế, nhiều bệnh nhân chỉ đến khám khi ung thư đã ở giai đoạn trung bình hoặc muộn, khiến khả năng điều trị giảm đáng kể
Tại hội nghị, các bác sĩ cảnh báo rằng nếu tầm soát định kỳ và phát hiện sớm được đẩy mạnh, có thể can thiệp ngay từ khi tổn thương còn nhỏ, nhẹ nhàng hơn và hiệu quả cao hơn rất nhiều.
Khuyến nghị và biện pháp phòng bệnh
Thay đổi lối sống: Hạn chế thức ăn nhanh, đồ chế biến sẵn, các món nướng, hun khói; giảm rượu bia, bỏ thuốc lá; tăng vận động.
Tầm soát định kỳ: Đặc biệt những người có yếu tố nguy cơ cao như nhiễm Helicobacter pylori, tiền sử gia đình, viêm mạn tính. Thao khuyến nghị bắt đầu soi dạ dày từ 40 tuổi, đại trực tràng từ 45 tuổi
Kết hợp AI để nâng cao khả năng phát hiện tổn thương sớm, giảm bỏ sót.
Ung thư tiêu hóa – đặc biệt là dạ dày và đại trực tràng – không còn là căn bệnh “xa lạ” ở người cao tuổi nữa. Việc nhận thức đúng nguyên nhân và tầm soát kịp thời có thể giảm gánh nặng bệnh tật và cứu sống nhiều người.
Theo: Dân Trí
