Một nghiên cứu theo dõi gần 2.700 người trong khoảng 40 năm cho thấy, những người kiểm soát tốt 5 yếu tố nguy cơ tim mạch từ tuổi trung niên có khả năng sống đến 90 tuổi cao hơn đáng kể, đồng thời duy trì sức khỏe và chất lượng cuộc sống tốt hơn khi về già.
- Công an làm rõ vụ hai người thương vong tại khách sạn ở Nha Trang
- Ông Trump thừa nhận Mỹ có thể đã đi quá xa ở Iran
- Máy giặt cắm điện cả ngày có nguy hiểm? 4 lưu ý không nên bỏ qua
Tuổi thọ không chỉ phụ thuộc vào di truyền mà còn chịu ảnh hưởng lớn từ lối sống và tình trạng sức khỏe. Những thói quen được duy trì ở tuổi trung niên có thể tạo ra khác biệt rõ rệt sau nhiều thập kỷ.
Nghiên cứu công bố tháng 8/2026 trên European Journal of Preventive Cardiology đã theo dõi 2.690 nam giới khỏe mạnh, sinh trong giai đoạn 1919-1934. Khi những người tham gia ở độ tuổi trung bình 42, các nhà khoa học đánh giá 5 yếu tố nguy cơ tim mạch có thể kiểm soát.
Cụ thể, 5 tiêu chí gồm: không hút thuốc lá; chỉ số BMI dưới 25 kg/m²; huyết áp tâm thu dưới 140 mmHg; cholesterol toàn phần dưới 6,0 mmol/L và đường huyết dưới 9,0 mmol/L sau một giờ thực hiện nghiệm pháp dung nạp glucose.
Nhóm nghiên cứu tiếp tục theo dõi sức khỏe người tham gia đến ngày 31/01/2025, với thời gian trung bình khoảng 40 năm. Kết quả cho thấy, tỷ lệ sống đến 90 tuổi tăng theo số lượng tiêu chí sức khỏe mà mỗi người đáp ứng.
Ở nhóm không đạt tiêu chí nào, chỉ 6,8% sống đến 90 tuổi, tuổi thọ trung bình ước tính là 73,8 tuổi. Với nhóm đạt 1/5 tiêu chí, tỷ lệ này tăng lên 14,2%, tuổi thọ trung bình 76,6 tuổi. Những người đạt 2/5 tiêu chí có 18,3% khả năng sống đến 90 tuổi, tuổi thọ trung bình 77,7 tuổi. Con số tương ứng ở nhóm đạt 3/5 tiêu chí là 26,7% và 80,5 tuổi.
Đáng chú ý, nhóm đạt 4/5 tiêu chí có 36,6% sống đến 90 tuổi, tuổi thọ trung bình 81,8 tuổi. Trong khi đó, nhóm đáp ứng đủ cả 5 tiêu chí ghi nhận tỷ lệ sống đến 90 tuổi là 41,9%, tuổi thọ trung bình 84,7 tuổi. Như vậy, chênh lệch tuổi thọ trung bình giữa nhóm đạt đủ 5 tiêu chí và nhóm không đạt tiêu chí nào lên tới gần 11 năm.
Các nhà nghiên cứu cũng ghi nhận, người có sức khỏe tim mạch tốt từ tuổi trung niên thường ít suy yếu thể chất hơn và có mức độ hài lòng với cuộc sống cao hơn khi về già.
Tuy nhiên, đây là nghiên cứu quan sát trên nam giới. Kết quả phản ánh mối liên hệ giữa sức khỏe tim mạch và tuổi thọ, không khẳng định việc đáp ứng đủ 5 tiêu chí chắc chắn giúp mỗi người sống thêm 11 năm.
4 việc nên duy trì từ tuổi trung niên để sống khỏe lâu dài
Để bảo vệ sức khỏe tim mạch, các chuyên gia khuyến nghị người trung niên chú trọng điều chỉnh chế độ ăn, vận động và duy trì những thói quen lành mạnh.
Trước hết, nên ưu tiên rau xanh, trái cây tươi, ngũ cốc nguyên hạt và các loại đậu; hạn chế thịt đỏ, thực phẩm chế biến sẵn, đường bổ sung và lượng dầu ăn. Người trưởng thành nên tiêu thụ dưới 5g muối mỗi ngày.
Bên cạnh dinh dưỡng, cần duy trì 150-300 phút vận động cường độ vừa hoặc 75-150 phút vận động cường độ mạnh mỗi tuần. Có thể kết hợp đi bộ, đạp xe với các bài tập tăng cường sức mạnh cơ bắp. Người làm việc văn phòng nên đứng dậy, đi lại sau mỗi 30-60 phút ngồi liên tục.
Việc bỏ thuốc lá, hạn chế rượu bia, ngủ đủ 7-8 giờ mỗi đêm và kiểm soát căng thẳng cũng rất quan trọng.
Ngoài ra, cần kiểm tra sức khỏe định kỳ, theo dõi cân nặng, huyết áp, đường huyết và mỡ máu để phát hiện sớm những bất thường. Người mắc bệnh mạn tính cần tuân thủ hướng dẫn điều trị của bác sĩ.
Nghiên cứu cho thấy tuổi trung niên là giai đoạn quan trọng để xây dựng nền tảng sức khỏe lâu dài. Duy trì những thói quen tốt từ sớm không chỉ có ý nghĩa đối với tuổi thọ mà còn giúp cải thiện chất lượng cuộc sống khi về già.
Vinh Vũ (tổng hợp)
