Dưa muối, kim chi và nhiều loại rau củ lên men được dùng phổ biến nhưng lượng muối cao có thể ảnh hưởng đến chức năng thận, đồng thời làm tăng thêm một số nguy cơ đối với hệ tiêu hóa.
- Nguồn nhân lực bán dẫn đang đứng trước khoảng cách lớn
- Nghi phạm bịt mặt cướp cửa hàng tạp hóa giữa đêm
- Mỹ tung đồng xu in hình Trump, giá bán cao hơn 144% mệnh giá
Người trưởng thành được khuyến nghị không tiêu thụ quá 5g muối mỗi ngày, tính cả lượng muối đến từ nước tương, nước sốt và thực phẩm muối chua. Khi thường xuyên ăn các món như củ cải muối, rau cải muối, dưa cải hay kim chi với lượng lớn, lượng natri đưa vào cơ thể có thể chiếm phần đáng kể trong tổng lượng muối hằng ngày.
Muối dư thừa làm tăng áp lực lên hệ mạch máu và kích hoạt phản ứng viêm, từ đó có thể thúc đẩy quá trình xơ hóa cầu thận và khiến chức năng thận suy giảm. Đây là lý do những món ăn quen thuộc trong bữa cơm cần được sử dụng ở mức vừa phải thay vì trở thành nguồn rau chính mỗi ngày.
Kim chi có thể chứa vi khuẩn axit lactic cùng các sản phẩm chuyển hóa của chúng, nhưng đặc điểm lên men này không làm mất đi lượng natri vốn có trong sản phẩm. Vì vậy, việc coi kim chi là thực phẩm có “lợi khuẩn” không đồng nghĩa với việc có thể bỏ qua lượng muối đi kèm.
Đậu phụ lên men cũng có đặc trưng tương tự và thường chứa không ít natri, do đó phù hợp hơn khi được sử dụng như một loại gia vị, chẳng hạn dùng một miếng nhỏ trong bữa ăn thay vì ăn với số lượng lớn.
Bên cạnh ảnh hưởng đến thận, việc tiêu thụ nhiều muối trong thời gian dài và thường xuyên ăn thực phẩm muối chua còn được nhiều tổng quan hệ thống và phân tích gộp ghi nhận có liên quan đến nguy cơ ung thư dạ dày cao hơn. Mối liên quan này được chú ý tại những khu vực có thói quen sử dụng nhiều thực phẩm muối chua như Trung Quốc và Hàn Quốc.
Tuy nhiên, nguy cơ nói trên không đồng nghĩa với việc ăn một miếng củ cải muối sẽ lập tức làm tăng nguy cơ ung thư dạ dày; các nghiên cứu chủ yếu đề cập đến những người tiêu thụ lượng lớn, thường xuyên và kéo dài. Điều cần tránh là duy trì dưa muối như một nguồn rau chính trong khẩu phần hằng ngày.
Lượng muối cao cũng có thể làm tổn thương lớp chất nhầy bảo vệ niêm mạc, qua đó làm tăng nguy cơ mắc các bệnh đường ruột mạn tính như viêm loét dạ dày – tá tràng. Khi hàng rào bảo vệ này suy yếu, dạ dày trở nên dễ bị tác động hơn bởi các tác nhân gây bệnh đường tiêu hóa.
Trong đó, vi khuẩn Helicobacter pylori (HP) được bài viết xác định là tác nhân lây nhiễm hàng đầu gây ung thư dạ dày, và tình trạng tổn thương hàng rào niêm mạc có thể tạo điều kiện để vi khuẩn này xâm nhập, phát triển mạnh hơn.
Nguy cơ còn đáng chú ý với các loại dưa cà muối xổi, thực phẩm chưa đủ độ chua hoặc được chế biến trong điều kiện không bảo đảm vệ sinh. Những sản phẩm này có thể tạo điều kiện cho vi khuẩn xâm nhập, dẫn đến các bệnh nhiễm trùng đường tiêu hóa cấp tính như tiêu chảy, nhiễm trùng huyết hoặc ngộ độc thực phẩm nghiêm trọng.
Với dưa muối, thời điểm sử dụng cũng là yếu tố cần lưu ý. Dưa còn màu xanh, có vị cay hăng chưa nên ăn; chỉ nên sử dụng khi dưa đã chuyển sang màu vàng tươi, có vị chua, giòn và mùi thơm.
Những người có tiền sử bệnh tim mạch hoặc tăng huyết áp cũng cần hạn chế dưa muối vì hàm lượng muối cao có thể làm huyết áp tăng thêm. Trước khi ăn, dưa có thể được rửa nhiều lần và vắt sạch để giảm độ mặn, độ chua.
Dưa muối cũng không nên được dùng quá nhiều hoặc quá thường xuyên mà chỉ nên ăn kèm với các món khác trong bữa. Phần dưa đã lấy ra và ăn thừa không nên cho trở lại lọ vì có thể làm hỏng phần dưa còn lại; khi lấy dưa cần sử dụng muỗng, đũa sạch, đậy kín lọ và nên bảo quản trong ngăn mát tủ lạnh.
Việc tự muối rau, quả tại nhà giúp người làm chủ động hơn về lượng muối sử dụng và nguồn thực phẩm, đồng thời có thể bảo quản sản phẩm trong điều kiện phù hợp. Với những món ăn quen thuộc này, điều quan trọng không nằm ở việc loại bỏ hoàn toàn mà là kiểm soát lượng ăn và cách chế biến để hạn chế lượng muối đưa vào cơ thể.
Nguyễn Liên (tổng hợp)
