Bánh chưng Bờ Đậu Thái Nguyên – Hương vị quê nhà nối dài truyền thuyết Lang Liêu

Bánh chưng Bờ Đậu Thái Nguyên mang hương vị mộc mạc khiến người ta nhớ đến truyền thuyết bánh chưng bánh dày của Lang Liêu, và ngày nay trở thành sản vật nức tiếng khắp vùng trung du.

Hương vị gợi nhớ truyền thuyết xưa

Giữa dải đất trung du, bánh chưng Bờ Đậu Thái Nguyên mang dáng dấp của món quà quê được nâng niu suốt nhiều thập kỷ. Người dân vẫn truyền nhau câu chuyện cụ Đấng gói những mẻ bánh đầu tiên ở xóm Bò Đậu từ những năm 1960. Từng chiếc bánh khi ấy giản dị, nhưng thơm nức, dẻo lành nên người qua lại quốc lộ dừng chân mua rồi truyền miệng khắp nơi.

Làng nghề Bờ Đậu nhộn nhịp dần lên. Con cháu cụ Đấng nối nghề. Người trong làng học theo. Nghề gói bánh chưng lan rộng, trở thành nét đặc sắc của xã Cổ Lũng và vùng Sơn Cẩm. Từ một góc nhỏ ven quốc lộ, thương hiệu bánh chưng Bờ Đậu đi xa, trở thành một trong những làng bánh chưng nổi tiếng miền Bắc.

Làng nghề thêm bận rộn những ngày giáp Tết. (Ảnh: Báo Thái Nguyên)

Những ngày giáp Tết, khách tứ phương đổ về đông đúc. Khói nồi bánh nghi ngút. Hương lá, hương gạo, hương thịt quyện vào nhau tạo cảm giác ấm áp y như trong những câu chuyện xưa về Lang Liêu dâng bánh chưng bánh dày lên vua Hùng.

Tinh hoa từ bàn tay khéo léo

Người làng Bờ Đậu gói bánh không dùng khuôn. Kỹ nghệ ấy được xem như bí quyết riêng của vùng. Nhờ đôi tay thuần thục, chiếc bánh luôn vuông vức, mặt phẳng đẹp, bốn cạnh rõ ràng. Bánh khi luộc không nứt, không phồng mà giữ được hình dáng hài hòa.

Nguyên liệu tạo hương vị đặc biệt của bánh đều có nguồn gốc từ núi rừng Thái Nguyên. Gạo nếp lấy từ Định Hóa, dẻo thơm và trắng mẩy. Đỗ xanh là đỗ quê đều hạt, vàng lòng. Thịt phải là thịt lợn thả rông, nuôi bằng thức ăn tự nhiên nên săn chắc, ngọt thịt.

Lá dong được chặt từ rừng Na Rì, bản to, dày, xanh mướt. Lạt là lạt giang của vùng núi. Từng nguyên liệu đều được tuyển chọn kỹ, rửa sạch, lau khô trước khi vào khâu gói.

Một nét đặc biệt nữa của bánh chưng Bờ Đậu Thái Nguyên là nguồn nước luộc bánh. Nước “giếng thần” – dòng nước suối trong vắt từ núi đá phía sau làng – giữ cho lá dong xanh óng, bánh thơm và dẻo. Người dân luôn tự hào về câu ca quen thuộc: “Bánh chưng luộc nước giếng thần Thơm ngon mùi vị có phần trời cho”.

Một sản vật gói trọn hồn quê

Làng Bờ Đậu nổi lửa quanh năm. Nồi bánh đỏ lửa từ sáng đến khuya. Ngoài bánh truyền thống, người dân còn làm bánh lá giềng, bánh gấc, bánh nếp cẩm để đa dạng hóa sản phẩm và phục vụ nhu cầu người mua.

Ai từng bóc chiếc bánh chưng Bờ Đậu đều nhớ mãi. Lá xanh. Nếp dẻo. Nhân đỗ bùi quyện với thịt béo ngậy. Hạt tiêu cay nhẹ. Tất cả hòa vào nhau tạo thành mùi thơm đậm đà như hương Tết quê nhà. Giữa hơi ấm của nồi bánh, truyền thuyết Lang Liêu như trở về, gợi nhắc lòng biết ơn trời đất và cha ông đã để lại món ăn mang ý nghĩa sâu sắc.

Bánh chưng Bờ Đậu Thái Nguyên vì thế không chỉ là sản vật nức tiếng, mà còn là hương vị của ký ức và sự khéo léo được truyền qua nhiều thế hệ. Từ đôi tay người thợ, chiếc bánh chứa đựng sự chân thành, tinh tế và tình yêu quê hương – những giá trị luôn bền bỉ theo thời gian.

Theo: Báo Thái Nguyên