Hà Nội — Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn sẽ giải trình trước Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội về nhiều vấn đề giáo dục, trong đó có thiếu sách giáo khoa, sáp nhập trường và tuyển sinh đại học năm 2027.
- Những tuyến biển giữ chiến sự Trung Đông ở ngã rẽ mới
- Miền Bắc bước vào đợt mưa lớn, có nơi trên 500mm
- Dùng tiền giả mua hàng, hai thanh niên bị đề nghị truy tố
Phiên giải trình diễn ra sáng 20/9, trong bối cảnh nhiều nội dung liên quan đến giáo dục – đào tạo vừa được Quốc hội thông qua cần được triển khai, cùng các vấn đề về nhà giáo, trường học, thi tốt nghiệp THPT và văn hóa học đường. Trước phiên họp, đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga, Phó trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội TP Hải Phòng, cho biết bà muốn Bộ trưởng làm rõ ba vấn đề đang được dư luận, cử tri và nhân dân quan tâm.
Một trong những nội dung được đặt ra là tình trạng thiếu sách giáo khoa ngay đầu năm học. Theo báo cáo của Bộ Giáo dục và Đào tạo, đến cuối ngày 14/9, cả nước còn thiếu hơn 3,9 triệu cuốn sách giáo khoa.
Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga muốn Bộ trưởng làm rõ trách nhiệm của Bộ trong việc cung ứng chưa đủ sách, đồng thời nêu cam kết đối với những năm học tiếp theo. “Dù Bộ đã có thông tin, cam kết việc này chỉ xảy ra trong thời điểm đầu năm học và sẽ cung ứng đủ nhưng rõ ràng việc thiếu sách đã gây ảnh hưởng tới phụ huynh, học sinh, tâm lý xã hội.
Do vậy, tôi mong muốn Bộ trưởng giải trình rõ hơn về nguyên nhân, trách nhiệm của Bộ và giải pháp khắc phục”, bà Nga nêu.
Bà Nga cũng đề cập việc bộ sách giáo khoa được chọn dùng thống nhất trong năm học này vẫn còn một số “hạt sạn”, từ đó đặt câu hỏi về kế hoạch hiệu đính, chuẩn hóa trong thời gian tới. Với hai bộ sách giáo khoa còn lại, đại biểu muốn biết Bộ sẽ có phương án sử dụng và xử lý như thế nào để tránh lãng phí nguồn lực xã hội.
Vấn đề thứ hai liên quan đến việc sáp nhập các cơ sở giáo dục, nhất là các trường phổ thông đang được thực hiện. Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga đề nghị Bộ trưởng báo cáo kết quả bước đầu, đánh giá những khó khăn, vướng mắc và nêu hướng khắc phục trong quá trình tổ chức lại các trường.
Theo bà Nga, sau sáp nhập, nhiều hiệu trưởng được lựa chọn từ các trường cũ vốn quen với mô hình quản lý quy mô nhỏ. Khi chuyển sang trường có quy mô lớn hơn, nhiều điểm trường ở các vị trí khác nhau, thậm chí có nơi tổ chức liên cấp tiểu học – trung học cơ sở, công tác quản lý phát sinh thêm những yêu cầu mới.
“Tôi mong Bộ trưởng bước đầu báo cáo kết quả sáp nhập các trường và đánh giá thật rõ các khó khăn, vướng mắc, đồng thời hướng khắc phục các vấn đề này khi thực hiện sáp nhập.
Bởi thực tế hiện nay, hiệu trưởng các trường mới sáp nhập đều được chọn từ hiệu trưởng ở các trường cũ, quen với cung cách quản lý trường nhỏ.
Nhưng giờ sang trường mới sau sáp nhập có tổ chức, quy mô lớn hơn trước và việc quản lý một trường với nhiều điểm trường, ở nhiều vị trí khác nhau, thậm chí có trường còn là liên cấp tiểu học – trung học cơ sở… Từ đó đang đặt ra nhiều vấn đề khó khăn bước đầu.
Do vậy, Bộ trưởng sẽ có giải pháp thế nào để khắc phục các khó khăn, nâng cao năng lực quản lý của đội ngũ quản lý giáo dục”, đại biểu Việt Nga nêu thêm.
Nội dung thứ ba được đại biểu quan tâm là phương thức xét tuyển đại học năm 2027. Trong khi dư luận vẫn chú ý đến các vụ việc gian lận thi cử, Bộ Giáo dục và Đào tạo đang lấy ý kiến về một số thay đổi trong dự thảo tuyển sinh đại học năm 2027.
Theo đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga, những đề xuất thay đổi phương thức xét tuyển đang nhận được sự quan tâm của phụ huynh và học sinh. Vì vậy, bà muốn Bộ trưởng cung cấp thông tin cụ thể về các nội dung đang được đề xuất và đánh giá tác động của những thay đổi này.
Bên cạnh ba vấn đề trên, phiên giải trình còn liên quan đến việc tổ chức thi hành các luật, nghị quyết mới trong lĩnh vực giáo dục – đào tạo, trong đó có Nghị quyết 248 của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đặc thù, vượt trội để thực hiện đột phá phát triển giáo dục và đào tạo. Các chính sách đối với nhà giáo, cán bộ quản lý giáo dục, xây dựng trường học, kỳ thi tốt nghiệp THPT, giáo dục toàn diện và phòng chống bạo lực học đường cũng nằm trong nhóm nội dung được đặt ra.
Riêng câu chuyện thiếu sách giáo khoa, thời điểm in và đưa hơn 3,9 triệu cuốn còn thiếu đến học sinh là vấn đề được đặt nhiều câu hỏi. Một chuyên gia trong lĩnh vực in ấn, phát hành sách tại TP.HCM cho rằng rất khó xác định chính xác thời gian in 1 triệu bản sách giáo khoa vì còn phụ thuộc việc đó là một tên sách hay nhiều tên sách và năng lực của từng nhà in.
“Chưa kể in sách bằng giấy cuộn rất nhanh. Vì vậy, nhanh hay chậm, mất bao nhiêu ngày còn phụ thuộc nhiều yếu tố”, vị chuyên gia nói.
Theo chuyên gia, quy trình in sách giáo khoa gồm bốn giai đoạn chính là chế bản, lựa chọn vật liệu và công nghệ, in, sau đó gia công. Ở khâu chế bản, nhà in tiếp nhận file thiết kế từ nhà xuất bản, kiểm tra màu sắc, độ phân giải hình ảnh, phông chữ, căn lề và sắp xếp trang trước khi tạo khuôn in.
Tiếp theo là lựa chọn vật liệu và công nghệ phù hợp với số lượng sản xuất, trong đó các đơn hàng hàng triệu bản thường sử dụng máy in cuộn để tăng tốc độ. Giấy làm ruột và bìa cũng được lựa chọn khác nhau, với bìa thường dày hơn để bảo vệ phần ruột sách.
Ở công đoạn in, các bước gồm pha mực, lên kẽm, in thử và in hàng loạt, trước khi chuyển sang gia công sau in. Những tờ in lớn sau đó được định hình thành sách hoàn chỉnh, đóng gói và đưa đến học sinh.
Các câu hỏi về nguồn sách, năng lực quản lý sau sáp nhập trường và phương thức tuyển sinh đại học vì thế sẽ cùng được đặt trước Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn tại phiên giải trình sáng 20/9.
Nguyễn Liên (tổng hợp)
